Sinema Önerileri

The Shawshank Redemption (Esaretin Bedeli) 1994 ABD
Yönetmen: Frank Darabont Oyuncular: Tim Robbins ve Morgan Freeman

Bu film sayısız hayat dersi çıkaracağımız, iyi bir senaryo, yönetmenlik, müzik ve oyunculuk eseri. Kusur bulabileceğimiz noktası hemen hemen yok gibi.

Ben en çok “hiç bir şey için geç değildir, asla umudunu yitirme!” dersini çıkardım bu filmden.

Ceza-adalet sistemindeki adaletsiz hallerden, cezaevi bürokrasisinde dönen çarklara; dostluk, kardeşlik, vefa gibi değerlere kadar bir çok konuda sayısız ders var. Özgürlüğe ulaşmak için metrelerce bir kanalizasyondan geçmeye katlanmak var.

İnsan mutlu olduğu şeyleri yapmalı. Mutluluk Mozart’ın Figaro’nun Düğünü operasını dinlemekse, birçok şeyi göze alarak bunu yapın.

3 Idiots (Üç Aptal) 2009 Hindistan 
Yönetmen: Rajkumar Hirani Oyuncular: Aamir Khan ve Kareena Kapoor

Eğitim sistemine sorgulayıcı bir bakış açısıyla yaklaşan Bollywood yapımı harika bir filmdir. Aamir Khan’ın müthiş oyunculuğuyla hayat verdiği Rancho size sorgulamayı, kalıpların dışına çıkmayı öğretecektir.

Rancho hep hayallerinin peşinden koşar. Kısa vadeli hesaplar yapmaz. Alay edilmekten, dışlanmaktan, ceza almaktan korkmadan doğru bildiğini yapar ve doğruluktan ayrılmaz.

Filmin diğer bir güzel tarafı okul arkadaşlığının, aynı kaderi paylaşmanın önemini göstermesidir.

Kibar Feyzo 1978 Türkiye
Yönetmen: Atıf Yılmaz Oyuncular: Kemal Sunal ve Şener Şen

Kibar Feyzo, iyi bir komedidir. Ancak bir komedi filmi olmasının ötesinde çok iyi politik göndermeleri olan bir filmdir. Bunu birkaç sahnede yer alan grev, sendika sözcüklerine bağlamıyoruz elbette.

Feodal toplumda iktidar ilişkileri esprili bir dille ele alınıyor. Filmdeki kimi replikler çok akılda kalıcı. Komedilerin ortak özelliği olan mübalağa burada da var, ancak çok gerçeğin dışına çıkmadan, ustalıkla yedirilmiş senaryoya.

Zübük 1980 Türkiye
Yönetmen: Kartal Tibet Oyuncular: Kemal Sunal ve Nevra Serezli

Zübük, Türkiye siyasetinin kirli çamaşırıdır.

Reel siyasette yalanın ne kadar kolay kullanıldığını, zafere ulaşmak için her yolun mübah sayıldığı, dinin siyasal rant elde etmek için nasıl kullanıldığı, kişisel menfaatlerin nasıl herşeyin önüne geçtiği, “hizmet için gelme”nin esasında musluğun başına geçmek olduğu vs… Türkiye’de yaşanmış kimi özel olaylar ve kirli pazarlıklara da değinilen film Aziz Nesin’in aynı isimdeki romanından uyarlama.

“Ağırlığımca altın teklif ettiler ama kabul etmedim. Altın bir seferliktir, harcanır biter. Bakanlık ömür boyu gelir kapısıdır!”

Twelve Angry Men (Oniki Öfkeli Adam) 1957 ABD
Yönetmen: Sidney Lumet Oyuncular: Henry Fonda

Bu filmin mutlaka 1957 siyah beyaz çekimini izleyin. İngilizce izlerseniz daha çok beğenebilirsiniz.

Filmin ustalığı, oniki erkeğin olduğu bir odada geçmesi. Normal koşullarda çok fazla görsel değişkenlik ve olay örüntüsünün olmaması nedeniyle sıkıcı olacağı tahmin edilebilir. Ancak hem senaryo hem de oyunculuk filmin çok akıcı bir şekilde izlenmesini sağlıyor.

Temel olarak Amerikan jüri sisteminin eleştirisinin yapıldığı film aslında genel olarak ceza adalet sisteminin bir eleştirisi niteliğindedir. Karar alıcılar insan olduğundan, nihayetinde onların geçmişleri, hikayeleri, önyargıları, inançları ve beklentileri, bu kararlarda etkili olmaktadır. Öte yandan, karar vericiler bu kararlarından etkilenmediği müddetçe, başkaları adına çok rahat olabilmektedir.

Ceza-adalet sistemi üzerine yeniden düşünmek üzere izlenmeli bu film.

V for Vendetta 2005 ABD-Almanya
Yönetmen: James McTeigue Oyuncular: Natalie Portman ve Hugo Weaving

Terör saldırıları bahane edilerek İngiltere’de bir diktatörlük kurulmuştur. Halk içinden muhbirlerin varlığı, sokağa çıkma yasakları, haberleşme ağının tamamen dikta kontrolünde oluşuyla, baskıcı rejim şiddetiyle kendini göstermektedir. Oysa halk özgürlük umudunu hiç yitirmemiştir. Bu film halkın diktatörlükle nasıl başedeceğinin öyküsünü anlatmaktadır.

Filmden önce George Orwell’in 1984 romanının okunması tavsiye edilir.

Trumbo 2015 ABD
Yönetmen: Jay Roach Oyuncular: Bryan Cranston, Helen Mirren ve John Goodman

Dalton Trumbo çok ünlü bir yazar ve senaristtir. 1950’ler Amerikasında komünizm düşmanlığı ve komünist avı had safhadadır. Makkarticilik (mccarthyism-Joseph McCarthy- İkinci Kızıl Panik) tüm komünistlerin veya o şüphede olanların soruşturulmasını ve cezalandırılmasını hedefliyordu. Trumbo’nun kendisi ve arkadaşları hedeftedir. Çok zor günler geçirirler, ambargoya, polis takibine ve sudan sebeplerle soruşturmalara uğrarlar. Takma isimlerle yazılar yazmaya başlar ve tabii ki bütün bu baskıya karşı zafer Trumbo ve ailesinindir.

Bu film özellikle Makkarticilik fikrini anlama bakımından önemlidir. Devlet paranoyaya girerse, ilk yok edeceği şeyin sanat ve edebiyat olduğunu anlamak gerekir.

American History X 1998 ABD
Yönetmen: Tony Kaye Oyuncular: Edward Norton ve Edward Furlong

Derek, babası zenciler tarafından öldürülünce ırkçı olmaya karar verir. Bir gün arabasını çalmaya gelen zencilerden birini acımasızca öldürür. Uzunca bir süre cezaevinde kalır. Cezaevi günleri neo-nazi fikrini yeniden düşünmesine yol açar. Geçmişinin utancını yaşamaya başlar. Cezaevinden çıktığında kardeşi Danny’nin de aynı yoldan geçtiğini fark eder. Geçmişiyle yüzleşen Derk, kardeşine yardım etmek ister.

Bu film özellikle ABD’de ırkçılık fikrini anlama bakımından önemlidir.

Dizi Önerileri

The Big Bang Theory (TBBT) 2007 ABD
Oyuncular: Jim Parsons ve Johnny Galecki

Bu dizi, hayata bilim ve bilim kurgu penceresinden bakan iki dahi (ve asosyal) fizikçiyi konu alan bir sitkom.

Türkçe altyazılı İngilizce izlemenizi öneririm.

[dizinin resmi sitesi]

The Tudors 2007 İngiltere-Kanada
Oyuncular: Jonathan Rhys Meyer ve Henry Cavill

Bu dizi, İngiltere Kralı VIII. Henry’nin hikayesi. İktidarı, aşkları, kavgaları, kaygıları…

İktidar ve din ilişkisini; kişisel durumların iktidara nasıl yansıdığını, İngiltere’de 16. yüzyıl siyasetini ve daha çok şeyi görebileceğiniz, dönem dizisi.

Türkçe altyazılı İngilizce izlemenizi öneririm.

South Park 1997 ABD
Yaratıcılar: Trey Parker ve Matt Stone

Animasyon-çizgi dizi. ABD Colorado eyaletinde South Park kasabasında yaşan dört ilkokul öğrencisinin ana karakter olduğu ve bunlar üzerinden çok önemli politik ve kültürel göndermelerde bulunan gelmiş geçmiş en önemli çizgi dizilerden biri kabul edilmektedir.

Türkiye’de CNBC-E kanalında +18 (küfürlü sözler içerdiği için) işaretiyle yayınlanmıştır. Türkçe altyazılı bölümlerini bulmanız mümkündür.

[resmi sitesi]