Mağduriyet Kavramına Çok Yönlü Yaklaşım

Veysel Dinler

dinlerv@gmail.com

ISBN: 944–416–02–9

Arka Kapak Yazısı

Suç Mağdurları

Suçların önlenmesi, mağduriyetin oluşmaması ve mağduriyet sonrası yapılması gerekenler, ülkemizin gündeminde önemli bir yere sahiptir. Bu kapsamda tüm toplumlarda suçların önlenmesine yönelik alınması gereken adli önlemler ve uygulamalar hakkında uzlaşmanın sağlanması oldukça zor. İstanbul’a yerleştirilen kapalı devre kamera sayısı Londra’ya yerleştirilen kamera sayısıyla yarıştırılmaktadır. Artık mağazalarda alınacak kıyafetlerin giyilip denendiği odalara, umuma açık tuvaletlere kapalı devre güvenlik kameralarının konulup konulmayacağı hakkında tartışmalar yapılmaktadır. Foucault bu durumu, toplumların gözetim toplumu haline gelmesi olarak değerlendirmektedir.
Geleneksel devlet kurumlarının başında gelen ceza adalet sisteminde de değişimler yaşanmaktadır. Ceza adalet sisteminin ilk temsilcileri olması dolayısıyla polislerin mağdurlara yönelik tutumları yaşamsal önem taşımaktadır. Polise başvuran mağdurlar hemen sonuç beklemekte, polisler ise suçun bir an önce aydınlatılabilmesi ve diğer mesleki kaygılar nedeniyle mağdurların yardımını istemektedir. Bu nedenle polis ile mağdurların öncelikleri her zaman aynı olmayabilir. Mağdur ile polis arasındaki sorunların kaynağında her iki tarafın birbirlerini anlamamaları veya taraflar arası çıkar çatışmasının olması yatmaktadır.
Mağduriyet ile güvenlik ilişkisi sadece vatandaş ile kamu görevlileri arasında gerçekleşmez. Güvenliğin sağlanması devlet kurumları, özel şirketler ve müşterilerden oluşan bir ilişkiler sistemi haline geldi. Bu ilişkilerden kaynaklanan sorunları Mills (1959) özel dertler kamusal sorunlar (private troubles public issues) olarak adlandırmaktadır. Daha önce de belirtildiği gibi güvenlik; vatandaş, devlet ve pazar üçgeninde sektörleşmiştir. Nerede, hangi ulusa, dine ve etnik kimliğe sahip olursanız olun yanınızda bir bomba patlayabilir, çalıştığınız yerde iş kazası meydana gelebilir veya aklınıza gelmeyen bir mağduriyet şekliyle karşı karşıya gelebilirsiniz. Mağduriyetin olmadığı bir çevre oluşturulması olanaksızdır. Bu nedenle, modern toplumlar mağdur olma korkusuyla yaşamaya alışmak zorundadır.
Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde mağduriyet türleri ele alınmaktadır. İkinci bölümde mağduriyet ve ceza adalet sistemi tartışılmaktadır. Son bölümde ise mağduriyetin uluslar arası boyutu ele alınmaktadır.

suç mağdurları

Dinler, V.  (2006), “Mağduriyet Kavramına Çok Yönlü Yaklaşım”, Suç Mağdurları, (ed. H. İbrahim Bahar), Adalet Yayınevi, Ankara, ss. 49–71.

A Multiple Approach to Victimization

Dinler, V.  (2006), “A Multiple Approach to Victimization”, Crime Victims, (ed. H. İbrahim Bahar), Adalet Publishing, Ankara, pp. 49–71.

— KAYNAKÇA / BIBLIOGRAPHY — 

İncele / Look

Açıkgözoğlu, M. (2000) Ceza Hukuku Açısından Teori ve Uygulamada Mağdur Kavramı, Ankara: Adil.

Akıncı-Sokullu, F. (1999) Viktimoloji, İstanbul: Beta.

Akıncı-Sokullu, F. (1974) “Siyah Sayılar ve Viktimoloji”, İÜHFM, C. XL, S. 1-4, (ss. 219-241).

Akşam, “Yeşil Hortumcular” yazı dizisi, 13 Ocak 2003.

Aslan, Cahit (2004) Birey-Toplum-Devlet Kavramlaştırma ve Ara Değişken Olarak Etnisite, Adana: Karahan Kitabevi.

Bıçak, V. (2004) Mukayeseli, Gerekçeli Yeni Türk Ceza Kanunu, Ankara: Vadi.

Demirbaş, T. (2001) Kriminoloji, Ankara: Seçkin.

Develioğlu, F. (2003), Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lügat, İstanbul: Aydin Kitabevi, 23. bası.

Dinler, V. (2001) “İnsan Hakları İhlallerinde İdarenin Genel Sorumluluğu”, Polis Bilimleri Dergisi, C. 3, S. 3-4, (ss. 81-104).

Dinler, V. & Sahin, S. (2004) “Doğal Afetlerde Felaket Kurbanlarının Yerlerinin Belirlenmesi”, (poster), I. Ulusal DVI Kongresi, 3-5 Mayıs, Van.

Doğan, Y. (2005), “Töre Mağdurları”, Hürriyet Pazar, 17 Nisan.

Doğan, Z. (2004) “Bonozede, borsazede, bankazede, dövizzede, kartzede, kredizede … “, Akşam, 15 Haziran.

Ergil, D. (1980) Türkiye’de Terör ve Şiddet (Yapısal ve Kültürel Kaynakları), Ankara: Turhan Kitabevi.

Halaçoglu, Y. (2004) Ermeni Tehciri, İstanbul: Babiali Kültür Yayınları.

Hancı, İ.Hamit (2002) Malpraktis (Tıbbi Girişimler Nedeniyle Hekimin Ceza ve Tazminat Sorumluluğu), Ankara: Seçkin.

İçli, T. G. (2004) Kriminoloji, Ankara: Martı.

Özbek, V. Ö. (1999) Ceza Hukukunda Suçtan Doğan Mağduriyetin Giderilmesi, Ankara: Seçkin.

Özek, Ç. (1984) “Suç Mağdurunun Korunması İle İlgili Bazı Sorunlar”, İÜHFM, C. L, S. 1-4. (ss. 13-67)

Radikal, 27 Aralık 2003.

Şafak, A. (1996) Ansiklopedik Hukuk Sözlüğü, Istanbul: Temel, 2. bası.

Tezcan, M. (1981) Kan Davaları: Sosyal Antropolojik Bir Yaklaşım, Ankara: AÜ Basımevi. Ankara.

Türkçe Sözlük (1998) Türk Dil Kurumu, Ankara, 9. bası. (C. I-II)

Türkiye’de Din Özgürlügü Raporu: “Dinlerarasi İlişkiler: Seküler ve Demokratik Bir Sistemde Barış İçinde bir arada Varoluş Arayışı”, Liberal Düşünce Topluluğu, Ankara, 2005.

Uçarol, R. (2000) Siyasi Tarih (1789-1999), Filiz Kitabevi, İstanbul, 5. bası.

Ünal, S. (2000) “AIHM Kararlarının Türk İç Hukukuna Etkileri”, Anayasa Yargısı, S.17.

http://www.holdinazedeler.com

http://www.imanedeler.com

— ATIFLAR / CITATIONS — 

İncele / Look

  1. Bahadır SEFEROĞLU, (2014), Mağdurların Suç Olaylarının OluşumundaRolü ve Mağduriyet Risk Faktörlerinin Değerlendirilmesi, Kara Harp Okulu Savunma Bilimleri Enstitüsü Güvenlik Bilimleri Anabilim Dalı, Ankara. (yüksek lisans tezi)
  2. Ertan BEŞE ve Aytekin GELERİ (2013), Suç Önleme Modelleri, Anadolu Üniversitesi AÖF Yayını, Eskişehir
  3. Esra SERDAR TEKELİ, (2012), “Toplumsal Cinsiyet Çerçevesinde Kadın Mağduriyeti“, Uluslararası Katılımlı Kadına ve Çocuğa Karşı Şiddet Sempozyumu, 27-28 Nisan 2012, Ankara, ss. 770-784.
  4. Ziya KOÇ, (2010), Ceza Muhakemesinde Katılan, Selçuk Üniversitesi Sosyal bilimler Enstitüsü Kamu Hukuku Anabilim Dalı, Konya. (doktora tezi)
  5. Yusuf Solmaz BALO, (2009), Ceza Muhakemesinde Tanık Koruma, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Hukuku Anabilim Dalı, Konya. (doktora tezi)
  6. Bahar AKBAŞ AYGÜN, Mağdur Kavramı ve Kapsamı (rapor), T.C. Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü Mağdur Hakları Daire Başkanlığı, http://magdur.adalet.gov.tr/kaynaklar/raporlar/hazirladigimiz_raporlar/Magdur_Kavrami_ve_Kapsami_Bahar_Akbas_AYGUN.html