Türkiye’nin Suçlu Profili: Cezaevlerinde Bulunan Hükümlülerin Sosyal, Ekonomik ve Kültürel Özellikleri

Tülin İçli ve Zühtü Arslan
Taner Başpınar, Murat Sapmaz, Veysel Dinler ve Ali Altay

dinlerv@gmail.com

hükümlüler projesi

İçli, T. ve diğ. (2007), Türkiye’nin Suçlu Profili: Cezaevlerinde Bulunan Hükümlülerin Sosyal, Ekonomik ve Kültürel Özellikleri Projesi, Polis Akademisi Başkanlığı-TÜBİTAK, Ankara.

—PROJE BİLGİSİ—

  • Yürütücü: Tülin İçli ve Zühtü Arslan
  • Araştırmacılar: Taner Başpınar, Murat Bahtiyar, Veysel Dinler ve Ali Altay
  • Destekleyen Kuruluşlar: Polis akademisi Başkanlığı ve TÜBİTAK
  • Proje süresi: 2005-2006 (iki yıl)
  • Proje Bütçesi: 20.000 TL
  • Kapsam: Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde 27 cezaevinde hükümlü olarak bulunan 3200 mahkum ile anket çalışması yapılmıştır.

— ÖZET —

“Türkiye’nin Suçlu Profili: Cezaevlerinde Bulunan Hükümlülerin Sosyal, Ekonomik ve Kültürel Özellikleri” isimli proje, Türkiye’de suçun doğrudan nedenlerini, suça etki eden sosyal, ekonomik ve kültürel aktörleri tespit etmek; suçun azaltılmasına yönelik çözüm önerileri sunmak amacıyla başlatılmıştır.
Proje kapsamında, Türkiye’nin çeşitli yörelerindeki 27 açık ve kapalı cezaevlerinde bireysel (terör ve organize suçlar gibi örgütsel suçlar dışında kalan) suçlardan hükümlü bulunan 3152 yetişkin ile anket çalışması yapılmıştır. Hükümlülere, suçlu profilini ve suçun nedenlerini ortaya çıkarmayı hedefleyen 92 soruluk bir anket formu önerilerek cevaplamaları istenmiştir.
Araştırma sonuçları frekans tabloları ve çapraz tablolar haline getirilerek, değişkenler arasındaki ilişki standart sapmaya bağlı olarak değerlendirilmiştir. Aralarında ilişki saptanan değişkenler ile suç türleri ayrı ayrı ele alınarak, bu değişkenlerin suç türleri üzerinde ne derece etkili olduğunu belirlemek üzere çoklu analizler yapılmıştır. Böylelikle, Türkiye’de suç işlenmesinde etkili olan faktörler belirlenmek istenmiştir. Ayrıca suç işleyenlerin sosyal, ekonomik ve kültürel özellikleri tespit edilerek, Türkiye’nin suçlu profili ortaya çıkarılmıştır.
Kasım 2005’te Polis Akademisi’nin kurumsal desteği, TÜBİTAK’ın maddi desteği ile başlatılan proje çalışması, Eylül 2007’de tamamlanmıştır. Proje sonucunda elde edilen bulguların, suçu önlemek ve suç soruşturması yapmakla görevli birimler ile sosyal araştırmacı ve planlamacılara yardımcı olacağı düşünülmektedir.

— ANAHTAR KELİMELER — 

suçlu profili, hükümlüler, cana karşı suçlar, cinsel suçlar, mala karşı suçlar, suçluların özellikleri, toplumun suça bakışı, ekonomik yoksunluk ve suç, çevre ve suç

— YAYIN — 

İçli, T., Altay, A, Başpınar, T. ve Bahtiyar, M. (2011), Türkiye’de Hükümlü Profili Sosyal, Kültürel ve Ekonomik Özellikler, Polis Akademisi Yayınları, Ankara.

Not: Kitabın yazarları arasında yer almamaktayım.

The Criminal Profiles of Turkey: The Social, Economic and Cultural Characteristics of the Prisoners

İçli, T. et. al. (2007), The Criminal Profiles of Turkey: The Social, Economic and Cultural Characteristics of the Prisoners, Turkish Natianol Police Academy and TÜBİTAK, Ankara.

—PROJECT INFO —

  • Coordinators: Tülin İçli ve Zühtü Arslan
  • Researchers: Taner Başpınar, Murat Bahtiyar, Veysel Dinler ve Ali Altay
  • Sponsored by: Turkish National Police Academy and The Scientific and Technological Research Council of Turkey (TÜBİTAK)
  • Project period: 2005-2006 (two years)
  • Proje Budget: 20.000 TL
  • Content: Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde 27 cezaevinde hükümlü olarak bulunan 3200 mahkum ile anket çalışması yapılmıştır.

— ABSTRACT —

The project, “The Criminal Profiles of Turkey: The Social, Economic and Cultural Characteristics of the Prisoners” was started to discover the reasons of the criminal acts in Turkey. In addition to this, determination of social, economic and cultural elements causing criminal activity and offering optimum solutions for reducing crime rates were the main aims of this project.
3152 of the prisoners, from 27 different prisons and prison camps which situated various regions in Turkey, excluding terror and organized criminals were questioned within this project. The survey was including 92 questions to discover the reasons of crime and establish the criminal profiles.
The results of the research converted into frequency tables and cross tables. The relations between variables were evaluated subject to the standard deviation. Variables and crime types were taken into the consideration and analysis has been executed. Thus, a result showing the reasons of factors affecting the occurrences of committing crime was aimed to be identified. Besides, social, economic and cultural features of committers have been identified and criminal profile of Turkey has been revealed.
The project was started in November 2005 by the assistance of Police Academy and financial support of TÜBİTAK and it was finalized in September 2007. The findings of the research may help and guide the institutes which are to prevent and interrogate the crime and also social researcher and planners.

— KEYWORDS — 

criminal profiling, prisoners, violence crimes, sexual crimes, property crimes, demographics of criminals, public opinion on crime, poverty and crime, environment and crime

— PUBLICATION — 

İçli, T., Altay, A, Başpınar, T. and Bahtiyar, M. (2011), Türkiye’de Hükümlü Profili Sosyal, Kültürel ve Ekonomik Özellikler, Polis Akademisi Publishing, Ankara.

Note: I was not involved in book project.

— KAYNAKÇA / REFERENCES — 

İncele / Look

ADLER, F. Ve diğerleri, Criminology and The Criminal Justice System, Mc Graw Hill, NewYork, Fifth Edition, (2004).
AKERS, R.L., Criminological Theories: Introduction, Evaluation, and Application, Roxbury Publication Company, Los Angeles California, Third Edition, (2000).
BEŞE, E., Sosyoloji Temelli Suç Teorileri ve Organize Suçlar, Organize Suçlarla Mücadele ve Polis, ed: Geleri A., Çevik, H.H., Seçkin Yayınları, Ankara, (2003).
BIÇAK, V., Mukayeseli Gerekçeli Yeni Türk Ceza Kanunu, Vadi, Ankara, (2004).
CAN, C., Toplumsal İnsanın Evrensel Doğası ve Cinsel Suçlar, Seçkin Yayınları, Ankara, (2002).
CULLEN, F.T., AGNEW, R., Criminological Theory Past To Present, Roxbury Publication Company, Los Angeles California, (1999).
DEMİRBAŞ T., Almanya’ daki Türklerin Sorunları, Bunların Suça Etkileri, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Döner Sermaye İşletmesi Yayınları, İzmir, (1990).
DEMİRBAŞ, T., Kriminoloji, Seçkin Yayınları, Ankara, (2001).
DÖNMEZER, S., Bir Küçük Şehir Toplumunda Suçluluk (Ereğli Projesi)”, Şehirleşmenin Doğurduğu Ceza Adaleti Sorunları Sempozyum, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza
Hukuku Ve Kriminoloji Enstitüsü, 17-18 Aralık 1973, Fakülteler Mat., İstanbul, (1974).
DÖNMEZER, S., Kriminoloji, Filiz Kitabevi, İstanbul, (1984).
DÖNMEZER, S., ERMAN, S., Nazari ve Tatbiki Ceza Hukuku: Genel Kısım, C.3, 10. Baskı, Beta Yayıevi, İstanbul, (1994).
EREM, F., Türk Ceza Hukuku, Seçkin Yayınevi, Ankara, (1983).
EREM, F., Suç Bilimi Açısından Adalet Psikolojisi, Adil Yayınevi, Ankara, (1997).
FLOWERS, R.B., The Adolescent Criminal: Examination of Today’s Juvenile Offender, McFarland & Company, North Caroline, (1990).
HANCI, İ.H., “İç Göçler ve Çarpık Kentleşme”, Hekim ve Yaşam, İzmir Tabip Odası Bülteni, Mayıs-Haziran 1999, 6, 24-28, (1999).
İÇLİ, T., Türkiye’de Suçlular: Sosyal, Kültürel ve Ekonomik Özellikleri, Bizim Büro Basımevi, Ankara, (1992).
İÇLİ, T., Kriminoloji, Seçkin Yayınevi, Ankara, 7. Baskı, (2007).
KARAASLAN, H., Mala Karşı İşlenen Suçlarla Mücadele Semineri, EGM Asayiş Dairesi Başkanlığı Yayınları, Ankara, 26-55, (2000).
KIZMAZ, Z., “Sosyolojik Suç Kuramlarının Suç Olgusunu Açıklama Potansiyelleri Üzerine Bir Değerlendirme” C.Ü. Sosyal Bilimler Dergisi, C. 29, S. 2, 149-174, (2005).
NİRUN, N., Sosyal Sistemlerde Sapmalar, Ankara Üniversitesi Basımevi, Ankara, (1972)
REID, S.T., Crime and Criminology, McGraw-Hill, Eighth Edition, New York, (1997).
SANLI, S.F., Türkiye’de Suçluluk Yapısını Etkileyen Sosyo-Ekonomik Etmenler, (Devlet İstatistik Kurumu Uzmanlık Tezi), Ankara, (1998).
SCHAEFER, R.T., Sociology Matters, McGraw-Hill, New York, Second Edition, (2006).
SIEGEL, L.J., Criminology, Thomson Wadsworth Learning Inc., Belmont, (1998).
SIEGEL, L.J., SENNA, J.J., Juvenile Delinquency; Theory, Practice and Law, Minesoto, (1981)
SOKULLU-AKINCI, F., Kriminoloji, Beta Yayınları. İstanbul, (2002).
VITO, G.F., RONALD, M.H., Criminology, Theory, Research and Policy, International Thomson Publications, Belmont California, (1994).
WILLIAMS, F.P., McSHANE, D., Criminological Theory, Prentice Hall, (1999).
YAVUZER, H., Çocuk ve Suç, Remzi Kitabevi, İstanbul, (1996).
YOKUŞ SEVÜK, H., Uluslararası Sözleşmelerdeki İlkeler Açısından Çocuk Suçluluğu ile Mücadelede Kurumsal Yaklaşım, Beta yayınevi, İstanbul, (1998).

— ATIFLAR / CITATIONS — 

İncele / Look

  1. Vesile SONAY EVİK, (2016), “Yoksulluk ve Suç İlişkisi“, 6. Uluslararası Suç ve Ceza Film Festivali (Akademik Tebliğler: Yoksulluk), 30 Eylül – Ekim 2018, İstanbul, ss. 259-274.

 

TEYİDE MUHTAÇ

  1. Elif GÖKÇEARSLAN ÇİFCİ, Adli Sosyal Bilimler, Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi.