Türk Hukukunda Seçim Suçları ve Kabahatleri

Veysel Dinler

dinlerv@gmail.com

e-ISSN: 3062-0015

seçim hukuku dergisi

Dinler, V. (2026), “Türk Hukukunda Seçim Suçları ve Kabahatleri”,  Seçim Hukuku Dergisi,  S. 3, ss. 49-113.

— ÖZET — 

Seçimler, demokratik siyasal düzenin temel araçlarından biridir. Demokrasinin işleyişi bakımından yalnızca belirli aralıklarla seçim yapılması yeterli olmayıp; aynı zamanda seçimlerin serbest, adil ve dürüst biçimde, yargı yönetimi ve denetimi altında gerçekleştirilmesi gerekir. Bu nedenle seçim güvenliği, seçmen iradesinin doğru biçimde ortaya çıkması ve seçim sonuçlarına duyulan toplumsal güvenin korunması bakımından vazgeçilmez bir koşuldur.

Seçim güvenliğinin sağlanması amacıyla alınan adli, idari ve kolluğa ilişkin tedbirlerin yanı sıra, seçim sürecindeki bazı fiiller ceza hukuku kapsamında suç olarak düzenlenmiştir. Bu çalışmanın amacı, başta 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun olmak üzere, Türk Ceza Kanunu’nda yer alan ve seçim süreciyle bağlantılı olarak uygulanabilecek suçları sistematik biçimde ele almaktır.

Türkiye’de seçimler sırasında kamu görevlilerinin, seçim görevlilerinin, seçmenlerin veya diğer kişilerin hukuka aykırı davranışlarda bulunduğuna ilişkin iddialar zaman zaman kamuoyuna yansımaktadır. Bu çalışma, yalnızca teorik ve doktriner tartışmalar yürütmekle yetinmeyerek, bunlardan elde edilen sonuçlar ışığında seçim sürecinde görev üstlenecek kişiler için uygulamaya yönelik bir rehber sunmayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda seçim öncesinde, oy verme sırasında ve seçim sonrasında işlenebilecek suçlar; suçların unsurları ve yaptırımlarıyla birlikte incelenecektir. Böylece seçim görevlilerinin görev ve sorumluluklarının sınırlarını bilmelerine, karşılaşabilecekleri hukuka aykırı durumları tanımalarına ve görevlerini daha bilinçli ve güvenli biçimde yerine getirmelerine katkı sağlanması hedeflenmektedir.

— ANAHTAR KELİMELER — 

Seçim suçları, seçim görevlileri, seçim güvenliği, 298 sayılı Kanun, Türk Ceza Kanunu’nda seçim suçları

Electoral Crimes and Administrative Offences under Turkish Law

Dinler, V. (2026), “Electoral Crimes and Administrative Offences under Turkish Law”,  Turkish Journal Of Election Law, Issue 3, pp. 49-113.

— ABSTRACT — 

Elections are among the fundamental instruments of a democratic political order. For democracy to function effectively, merely holding elections at regular intervals is insufficient; elections must also be conducted freely, fairly and with integrity, under judicial administration and supervision. Electoral security is therefore indispensable to ensuring that the will of the electorate is accurately expressed and that public confidence in election results is maintained.

In addition to the judicial, administrative and law-enforcement measures adopted to ensure election security, certain acts committed during the electoral process are defined as crimes under criminal law. This study aims to provide a systematic examination of the electoral crimes regulated primarily by Law No. 298 on the Basic Provisions of Elections and Voter Registers, as well as the crimes provided for in the Turkish Penal Code that may apply in connection with the electoral process.

Allegations that public officials, election officials, voters or other persons have engaged in unlawful conduct during elections occasionally arise in Türkiye. This study aims not merely to engage in theoretical and doctrinal discussions, but to draw on their conclusions to provide a practical guide for those undertaking duties in the electoral process. Accordingly, it examines offences that may be committed before, during and after voting, together with their constituent elements, potential perpetrators and applicable sanctions. In this way, the article seeks to help election officials understand the scope and limits of their duties and responsibilities, identify unlawful conduct that they may encounter, and perform their duties with greater awareness and confidence.

— KEYWORDS — 

Electoral offences, electoral administrative offences, electoral integrity, Law No. 298, electoral offences under the Turkish Penal Code.

— KAYNAKÇA / BIBLIOGRAPHY — 

İncele / Look

Akbulut Berrin, “İdari Para Cezası ve İdari Para Cezasının Belirlenmesi”, Çatalhöyük International Journal of Tourism and Social Research, Y. 2022, S. 9, s. 87-99.

Akçakoca, Mehmet, “Dar Anlamda Seçim Suçlarının Tanımı, İşlevi ve Bu Suçların Düzenleniş Tarzına Eleştirel Bir Bakış”, Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 2, Sayı 3-4, 2007, s. 129-163.

Akyürek Güçlü, “Seçim Suçları”, in Havva Karagöz ve Atagün Mert Kejanlıoğlu (Ed.), Seçim, Demokrasi ve Seçim Sistemleri Sempozyumu, İstanbul, On İki Levha Yayıncılık, 2019, s. 359-371.

Bilgili Murat Saltuk, Türkiye’de ve Dünyada Seçimleri Denetleyici Süreçler ve Mekanizmalar, Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum, 2024, (Yayımlanmamış Doktora Tezi).

Büyükekmekçi Burcu, “Propaganda”, in Fatih Güler (Ed.), Seçim Hukuku Ansiklopedisi, Nobel, Ankara, 2023, s. 200-203.

Çadak Abdulkadir, “Türk Ceza Hukukunda Kamu Görevlisi Sayılma Ölçütleri: YCGK, E. 2020/337, K. 2021/162, 22.04.2021”, Karar İncelemeleri Dergisi, Cilt 1, Sayı 1-2, Haziran-Aralık 2022, s. 101-130.

Dinler Veysel, “Hukukta Açıklık İlkesinin Aşınması Olarak Geçişli Alanlar ve Siyasal Alanda Yol Açtığı Adaletsizlikler,” Hukuka Felsefesi ve Sosyolojik Bakışlar XI Sempozyumu, 2-4 Ekim, İstanbul, 2024.

Ertuğrul Hüseyin, “5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu’nda Siyasi Hakların Kullanılmasının Engellenmesi Suçu”, Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt 6, Sayı 2, 2020, s. 377-389.

Gökcan Hasan Tahsin, “Resmi Belgede Sahtecilik Suçu (TCK m. 204)”, Ankara Barosu Dergisi, Y. 67, S. 3, 2009, s. 93-128.

Güler Fatih, Seçimlerin Yönetim ve Denetiminde Görev Alan Kurumların Yapısal ve İşlevsel Sorunlarını Giderici Çözümler, Ekin Yayınevi, Bursa, 2021.

İba Şeref, “‘Seçim Güvenliği’ ve ‘Seçim Suçu’ İlişkisi Üzerine”, Meclis Haber Dergisi, Mart-Nisan 2023, s. 150-152.

Korkmaz Elif, Türk Ceza Hukukunda Seçim Suçları ve Cezaları, Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı, Gaziantep, 2019 (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi).

Memiş Kartal Pınar, “Görevi Kötüye Kullanma Suçu (TCK m. 257)”, Prof. Dr. Nur Centel’e Armağan, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Cilt 19, Sayı 2, 2013, s. 1373-1395.

Özen Muharrem ve Önder Tozman, “Türk Ceza Hukukunda Kamu Görevlisi Kavramı”, Amme İdaresi Dergisi, Cilt 42, Sayı 4, Aralık 2009, s. 25-57.

Öztürk Bahri ve Mustafa Ruhan Erdem, Uygulamalı Ceza Hukuku ve Güvenlik Tedbirleri Hukuku, Seçkin, Ankara, 15. Baskı, 2015.

Şimşek Sümeyye, Yargı Kararları Işığında Seçim Suçları ve Cezaları, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kayseri, 2020 (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi).

Temsilciler Meclisi, Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun Tasarısına Dair Seçim Kanunu Komisyonu Raporu, Esas No. 5/6, Karar No. 7, S. Sayısı 33, 28.2.1961. (https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TM__/d00/c001/tm__00001024ss0033.pdf)

Tunca Murat Aybars, “Madde Başlıklarının Türk Hukukundaki Yeri”, Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 13, Sayı 2, 2023, s. 458-480.

Türay Aras, “5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 5. Maddesine İlişkin Bir İnceleme”, Prof. Dr. Nur Centel’e Armağan, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Cilt 19, Sayı 2, 2013, s. 1727-1747.

Türk Hukuk Kurumu, Türk Hukuk Lûgatı, Yetkin, Ankara, 2021.

Yılmaz Ejder, Hukuk Sözlüğü, Yetkin, Ankara, 10. Baskı, 2011.

Yalçın Çiftlik Filiz, Seçim Suçları ve Cezaları: 298 Sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun, Adalet Yayınevi, Ankara, 2008.

— ATIFLAR / CITATIONS — 

İncele / Look

  1. Şerif Ahmet Öztürk, (2021), “Suç Politikası Bakımından Uyuşturucu ve Uyarıcı Madde Suçları”, Suç ve Ceza, C. 14, S. 4, ss. 885-922.
  2. Tuana Öztunçel, “Politik Davalar ve Düşman Ceza Hukuku”, Karşı Mahalle, 25 Kasım 2020. https://www.karsimahalle.org/2020/11/25/politik-davalar-ve-dusman-ceza-hukuku